Nabestaandenpensioen: voorkom dat je partner of kinderen financieel achterblijven
Het overlijden van je partner is al ingrijpend genoeg. Naast het verdriet en het verlies van een dierbare kunnen nabestaanden ook te maken krijgen met een flinke financiële tegenvaller. Het inkomen valt mogelijk gedeeltelijk weg, terwijl de vaste lasten gewoon doorlopen. Juist daarom is een goed geregeld nabestaandenpensioen belangrijk.
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) trekt hierover aan de bel. Volgens de toezichthouder krijgen deelnemers aan pensioenregelingen nog niet altijd voldoende inzicht in hun rechten en de gevolgen van veranderingen in hun persoonlijke of werksituatie. Hierdoor kunnen partners en kinderen onbedoeld een uitkering mislopen.
De AFM roept pensioenuitvoerders dan ook op om deelnemers beter te informeren en te voorkomen dat mensen zonder het te weten onvoldoende verzekerd zijn.
Wat is nabestaandenpensioen eigenlijk?
Nabestaandenpensioen is een financiële voorziening die ervoor zorgt dat je partner en/of kinderen een inkomen kunnen ontvangen wanneer je komt te overlijden.
Er zijn twee belangrijke vormen:
- Partnerpensioen: een periodieke uitkering voor je partner na jouw overlijden.
- Wezenpensioen: een uitkering voor je kinderen wanneer een ouder overlijdt.
De hoogte van deze uitkeringen is afhankelijk van de pensioenregeling waaraan je deelneemt. Niet iedere werkgever biedt dezelfde dekking. Ook maakt het verschil of je overlijdt tijdens je dienstverband of nadat je uit dienst bent gegaan.
Juist daar ontstaan volgens de AFM regelmatig situaties waarin mensen onvoldoende beschermd blijken te zijn.
Nieuwe pensioenregels brengen ook nieuwe aandachtspunten met zich mee
Met de invoering van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) verandert ook de manier waarop het nabestaandenpensioen wordt geregeld.
Een belangrijke wijziging is dat het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum in het nieuwe stelsel op risicobasis wordt verzekerd. De hoogte is daarbij gekoppeld aan het pensioengevend salaris en bedraagt maximaal 50% daarvan. Voor het wezenpensioen geldt een maximum van 20% per kind, met een hogere dekking voor volle wezen.
Dit betekent dat je niet langer automatisch pensioenrechten opbouwt voor je partner op dezelfde manier als in veel oude pensioenregelingen.
Het partnerpensioen is daardoor sterker afhankelijk geworden van je actuele werksituatie en de pensioenregeling van je werkgever.
Een belangrijk aandachtspunt: de dekking kan veranderen wanneer je van baan wisselt of uit dienst gaat.
In welke situaties kun je onbedoeld onverzekerd raken?
De AFM wijst op verschillende momenten waarop het nabestaandenpensioen aandacht verdient. Denk bijvoorbeeld aan:
1. Je wisselt van werkgever
Wanneer je uit dienst gaat, eindigt in beginsel ook de deelname aan je oude pensioenregeling. In het nieuwe pensioenstelsel geldt wel een verplichte uitloopdekking van doorgaans drie of zes maanden. Bij werkloosheid of ziekte kan de dekking onder voorwaarden langer doorlopen.
Daarna kan het nodig zijn om het partnerpensioen vrijwillig voort te zetten. Dat gebeurt niet altijd automatisch. Je moet hiervoor mogelijk zelf een keuze maken.
2. Je gaat samenwonen of krijgt een nieuwe partner
Niet iedere pensioenregeling hanteert dezelfde voorwaarden voor het aanmelden of erkennen van een partner. Hoewel het partnerbegrip in het nieuwe pensioenstelsel is verruimd en geharmoniseerd, is het belangrijk om te controleren of jouw partner daadwerkelijk bij de pensioenuitvoerder bekend is.
3. Je gaat met pensioen
Bij pensionering verandert de manier waarop het nabestaandenpensioen is geregeld. Je maakt mogelijk keuzes over de verhouding tussen je eigen ouderdomspensioen en het partnerpensioen.
Een hogere uitkering voor jezelf kan bijvoorbeeld betekenen dat er minder pensioen voor je partner overblijft. Andersom kun je soms een deel van je ouderdomspensioen gebruiken om het partnerpensioen te verhogen.
Deze keuzes kunnen grote financiële gevolgen hebben en zijn vaak niet meer terug te draaien.
4. Je wordt zelfstandig ondernemer
Wanneer je in loondienst werkt, is het nabestaandenpensioen vaak onderdeel van de pensioenregeling van je werkgever. Zodra je zelfstandig ondernemer wordt, kan die dekking wegvallen.
Je moet dan zelf beoordelen of je voldoende financiële voorzieningen hebt getroffen voor je partner en kinderen.
AFM: pensioenuitvoerders moeten deelnemers beter informeren
De AFM vindt dat pensioenuitvoerders een grotere verantwoordelijkheid moeten nemen om te voorkomen dat nabestaanden onbedoeld zonder inkomen komen te zitten.
De toezichthouder vraagt onder andere om:
- Tijdige en begrijpelijke informatie over veranderingen in de pensioenregeling.
- Duidelijkheid over wanneer de dekking voor partner- en wezenpensioen eindigt.
- Actieve communicatie wanneer deelnemers zelf actie moeten ondernemen.
- Meer aandacht voor de persoonlijke situatie van nabestaanden na een overlijden.
- Een betere controle of alle rechthebbende partners en kinderen daadwerkelijk worden bereikt.
Ook moet duidelijker worden uitgelegd hoeveel nabestaanden ontvangen, wanneer de uitkering begint en hoe lang deze doorloopt.
De boodschap van de AFM is helder: voorkomen is beter dan achteraf ontdekken dat er onvoldoende pensioen geregeld was.
Wat kun je zelf doen?
Hoewel pensioenuitvoerders een belangrijke verantwoordelijkheid hebben, is het verstandig om ook zelf regelmatig naar je nabestaandenpensioen te kijken.
Een paar praktische aandachtspunten:
- Controleer je pensioenoverzicht. Kijk op Mijnpensioenoverzicht.nl hoeveel partner- en wezenpensioen er is geregeld.
- Bekijk de voorwaarden van je pensioenregeling. Controleer wat er gebeurt bij overlijden tijdens je dienstverband, na uitdiensttreding en na pensionering.
- Controleer of je partner bekend is. Vooral bij samenwonenden is het verstandig om na te gaan of aan de voorwaarden van de pensioenregeling wordt voldaan.
- Denk vooruit bij veranderingen. Een nieuwe baan, scheiding, samenwonen of de start als ondernemer kan gevolgen hebben voor de dekking.
- Vergelijk de dekking met je financiële verplichtingen. Kunnen je partner en kinderen de hypotheek, woonlasten en andere vaste uitgaven blijven betalen als jouw inkomen wegvalt?
Is de dekking vanuit je pensioenregeling onvoldoende? Dan kan een aanvullende overlijdensrisicoverzekering (ORV) een oplossing zijn.
Zekerheid voor je nabestaanden begint met inzicht
Het nabestaandenpensioen is misschien niet het eerste waar je aan denkt wanneer je je financiële zaken regelt. Toch kan het voor je partner en kinderen een wereld van verschil maken.
De veranderingen door de Wet toekomst pensioenen maken het extra belangrijk om niet zomaar aan te nemen dat alles goed geregeld is. Een pensioenregeling die vroeger voldoende dekking bood, hoeft dat in een nieuwe situatie niet automatisch meer te doen.
Bij ZO Hypotheken vinden we het belangrijk dat je niet alleen kijkt naar je financiële situatie van vandaag, maar ook naar de zekerheid van je gezin voor morgen.
Twijfel je of je partner en kinderen voldoende beschermd zijn als jou iets overkomt? Laat je financiële situatie eens bekijken. Zo weet je waar je aan toe bent en kun je eventuele financiële risico's op tijd aanpakken.
Neem gerust contact op met ZO Hypotheken voor meer informatie.